nldede

Nieuwsarchief voor 2015

De moeder van 4-jarige Sophie schreef ons het volgende berichtje over haar stotterende peuter:

Het is inmiddels al een behoorlijke tijd geleden dat je iets van ons gehoord hebt. We vonden het nu wel eens tijd voor een update. Een laatste update deze keer! Want onze Sophie is inmiddels helemaal vrij. We durven nu, na ruim een half jaar aan een stuk door vrij praten, echt te zeggen dat het weg is. De laatste keer dat we contact hebben gehad was vlak voordat ze voor het eerst naar school ging (begin maart). We hebben toen de informatie die je had doorgestuurd aan haar juffen gegeven en alles ook nog eens mondeling toegelicht. Sinds ze op school zit heeft ze eigenlijk nooit meer last gehad ervan. De juffen zeiden het al bij het eerste oudergesprek (in juni) en ook nu (bij het laatste oudergesprek) dat ze er nooit iets van gemerkt hebben. Er zijn veel “spannings”momenten geweest het afgelopen halfjaar. Sophie haar opa heeft een ernstige beroerte gehad en precies in die tijd zijn we ook verhuisd (met verbouwing erbij) (dat stond gepland en moest hoe dan ook doorgaan). Deze momenten hebben vanzelfsprekend z’n weerslag op het hele gezin en tot op de dag van vandaag zijn we natuurlijk nog veel met de gezondheidssituatie van opa en oma bezig. Sophie heeft ook in die periode geen enkele terugval gehad. Ze heeft het op school erg goed naar haar zin en het gaat ook heel goed met haar. We zijn blij dat we via internet bij jullie terecht zijn gekomen en dat we het op deze manier aangepakt hebben. We maken dan ook zeker (op school en consultatiebureau) “reclame” voor jullie aanpak! Zoals al eerder gezegd: Hartelijk bedankt voor de goede begeleiding!

Datum nieuwsfeit: 22-10-2015
Dit is een authentiek persbericht   Bron: Het Hausdorfer Instituut

WINTERSWIJK, 20151021 — “Mijn probleem heeft mijn beroepskeuze bepaald. Het heeft invloed gehad op de geliefde die ik uitkoos. Ik twijfelde zelfs over mijn kinderwens. Kon ik wel een goede moeder zijn als ik niet eens in staat was om normaal te bellen?” Aan het woord is Hanna (34). Hanna is een van de 60 miljoen mensen op de wereld die stottert. Buitenstaanders horen haar haperen en zien haar soms schokken als ze iets wil zeggen.

Wat ze niet horen, zijn alle woorden die Hanna inslikt. Wat ze niet zien, zijn de vele tranen die Hanna laat omdat ze zich minderwaardig voelt. En ze weten niet dat Hanna ’s nachts regelmatig ligt te woelen omdat ze bang is voor een vergadering van de volgende dag.

Zoals Hanna zijn er veel meer mensen. Alleen in Nederland al 170.000. Elke dag staat hun leven in het teken van stotteren, of beter gezegd: in het hardnekkig proberen níet te stotteren. En juist daar gaat het mis, stelt het Hausdörfer Instituut voor Natuurlijk Spreken. Het Hausdörfer Instituut ziet stotteren als angstprobleem, niet als spreekprobleem en daarmee onderscheidt het zich van alle andere therapievormen. Maar praten – wat simpelweg klanken produceren is – kan iedereen! Spreek- en ademtechnieken zijn dus helemaal niet nodig; vertrouwen ontwikkelen dat je in staat bent om natuurlijk te spreken is genoeg.

170.000 mensen met spreekangst: dat is 1% van de Nederlandse bevolking. Eén dag per jaar wordt er aandacht gevraagd voor de worsteling die zij 365 dagen per jaar, 24/7, meemaken: 22 oktober. Dit jaar is het thema van die dag Nazorg. Want met een goede therapie ben je er nog niet. Stotteren is een ingesleten patroon, een gewoonte, en zoals elke gewoonte hardnekkig. De angst kan op de loer blijven liggen, al weet je dat je hem kunt overwinnen. Daarom wordt er tegenwoordig steeds meer goede begeleiding geboden na een therapie, sterker nog: het wordt als essentieel onderdeel van die therapie gezien. Na een cursus bij het Hausdörfer Instituut hoef je thuis geen dagelijks ademhalingsoefeningen te doen, zoals bij veel andere therapievormen het geval is. Evengoed blijft nazorg essentieel. Je kunt dan ook een onbeperkt aantal vervolgsessies in groepsverband volgen. En voor wie liever thuisblijft er is nazorg via Skype of Facetime.

En Hanna? Sinds Hanna een cursus heeft gevolgd bij het Hausdörfer Instituut is haar angst voor spreken verdwenen. Ze weet dat ze de klanken van haar stem kan sturen. Ze heeft promotie gemaakt op haar werk, doordat ze er eindelijk om durfde te vragen. En Hanna is gestopt met de pil. Ze is niet bang meer dat ze zal struikelen over de naam van haar toekomstige zoon of dochtertje. En ze weet dat ze prima zal kunnen bellen naar het consultatiebureau als er iets aan de hand is. En mocht ze een keertje wankelen dan pikt ze gewoon een nazorgsessie mee!

Het Hausdorfer Instituut is onderdeel van de Stichting Natuurlijk Spreken, waarbij cursisten elkaar helpen om van het stotteren af te komen. Het is een door (de meeste) zorgverzekeraars erkende therapie die de focus legt op het oplossen van de angst rondom het spreken. De Oostenrijkse Apotheker Oscar Hausdorfer (zelf een stotteraar) ontwikkelde een therapie waarbij het luisteren naar de eigen stem en het terugwinnen van controle en zelfvertrouwen de focus hebben. Hiermee is het een van de weinige therapieen die niet werkt vanuit het fysieke (ademhaling, middenrif) maar vanuit de psychologie.

Door: Robert Haringsma, psycholoog

Nog steeds zien veel therapieën stotteren als een spraakprobleem. Dit terwijl het toch vrij duidelijk is dat het moet worden gezien als een angstprobleem. Dat onderscheid lijkt misschien onbelangrijk, maar dat is het absoluut niet.

Als we stotteren namelijk zien als een angstprobleem, moeten we het ook zo behandelen. Dat betekent dat je bepaalde dingen die je wel zou doen als je een spraakprobleem behandelt, juist niet doet en andersom. In dit artikel geef ik hier een uitgebreide uitleg over.

Stotteren als angstprobleem

Bijna elke persoon die stottert, heeft ook momenten waarop hij niet stottert. Dit zijn bijvoorbeeld momenten waarop hij alleen is, of wanneer hij tegen een kind of een huisdier spreekt. Het valt op dat dit bijna altijd ontspannen gespreksmomenten zijn. Situaties waarin de stotterende persoon niet beoordeeld wordt door de luisteraar.

Wie regelmatig spreekt met stotterende mensen weet bovendien dat zij zich de stotterende spraak erg aantrekken. Ze maken zich heftig zorgen over hun stotteren, proberen spreeksituaties te vermijden en zoeken allerlei spreekmanieren die hen moeten helpen om te kunnen zeggen wat ze willen zeggen.

Hausdorfer zei dan ook: “stotteren is alles wat je doet om niet te hoeven stotteren.” Juist het proberen te vermijden van stotterende spraak, maakt dat je gaat stotteren. Dit is een mechanisme dat we ook bij een hoop andere psychologische angstproblemen zien.  Voor we dat mechanisme goed kunnen uitleggen, moet je eigenlijk nog wat meer weten over de behandeling van angstproblemen. Dat zal ik in de volgende paragraaf doen.

Behandeling van simpele angstproblemen

Om uit te leggen hoe we angstproblemen behandelen, is het handig om een simpel angstprobleem te pakken. Bijvoorbeeld: spinnenangst.
Als je iemand van zijn spinnenangst af wilt helpen, geldt er maar een advies: deze persoon meer met spinnen in contact laten komen. Psychologen hebben daar een hele duidelijke stapsgewijze aanpak in. Eerst laat je mensen foto’s van spinnen zien, daarna filmpjes van spinnen, vervolgens een kleine echte spin en tot slot een vogelspin die je over je hand laat kruipen.
Dit werkt, omdat je je lichaam aanleert dat het niets heeft om bang voor te zijn. Spinnen zijn helemaal niet gevaarlijk en het is dan ook niet nodig om er heel bang voor te zijn. We noemen dit proces uitdoving.

Behandeling van spreekangst oftewel stotteren

Als bovenstaande zou werken, zou het bijna onmogelijk zijn dat er nog steeds stotterende mensen bestaan. Bij de meeste mensen is het immers zeer goed hoorbaar dat ze stotteren, dus eigenlijk zou er continu sprake van uitdoving moeten zijn. Dat dit toch niet zo is, valt te verklaren door eens te kijken naar vermijdingsmechanismen.

Laten we de behandeling van spinnenangst nog eens uitwerken in een schema:

Persoon X ziet/voelt een spin => Persoon leert dat de spin niets doet. => Angst van persoon dooft uit.

Dat schema zou er voor stotteren zo uitzien:

Persoon X stottert => Persoon leert dat het stotteren helemaal zo erg niet is. => Angst van persoon voor het stotteren dooft uit.

Dat dit niet zo werkt, komt zoals gezegd doordat de meeste mensen die stotteren vermijdingsmechanismen gebruiken. Het verschil zit hem daardoor al direct in het begin van het schema. Het is niet zo dat Persoon X simpelweg stottert, het is eerder zo dat hij probeert om niet te stotteren. Daardoor leert hij ook niet dat stotteren helemaal niet zo erg is. Hij leert integendeel dat hij zijn spreken goed moet bewaken, omdat hij anders de volgende keer nog meer zal gaan stotteren. In een schema ziet dit er zo uit:

Persoon X probeert niet te stotteren => Persoon X leert dat zijn pogingen om niet te stotteren hem hebben behoed voor al te erg stotteren => Angst voor het stotteren blijft of wordt zelfs groter en motivatie om hard aan het stotteren te werken stijgt.

Dit mechanisme, het gebruik van vermijdingstechnieken, gebeurt ook bij andere angstproblemen. Mensen die blozen gebruiken bijvoorbeeld veel make-up, slikken angstmedicatie of vermijden sociale situaties. Doordat ze dat doen, leren ze nooit dat blozen eigenlijk helemaal niet zo erg is. Het tegenovergestelde is waar: elke keer als ze het blozen vermijden, leren ze zichzelf dat blozen iets is dat je moet zien te voorkomen. Elke keer dat je een vermijdingstechniek toepast, maak je het probleem met andere woorden groter.

Behandeling van angstproblemen en van spraakproblemen

Op basis van bovenstaande is het gemakkelijk uit te leggen waarom het niet verstandig is om stotteren te behandelen als spraakprobleem. Kort samengevat komt het er op neer dat je dan juist vermijdingsgedrag aanleert.

Elke seconde die een logopedist besteedt aan het aanleren van mondstanden, zacht aanzetten of andere manieren om te spreken, besteedt hij aan het versterken van de angst voor het stotteren. De stotterende persoon krijgt elke behandeling namelijk te horen dat het stotteren iets om te vermijden en om uit de weg te gaan.

Daarnaast krijgt de stotteraar te horen dat spraak iets is dat je moet leren en waar je veel aandacht aan moet besteden. Terwijl het nu juist iets is waar je geen aandacht aan moet besteden en wat je van nature kunt. Er is geen enkele natuurlijke spreker ter aarde die nadenkt over zachte aanzetten of over zijn mondstanden. Er is ook geen enkele reden om aan te nemen dat stotterende mensen hier problemen mee hebben, want anders zouden ze toch niet vloeiend kunnen spreken als ze alleen zijn? Waar moet dan wel aandacht aan besteedt worden? Aan alle stappen waar een reguliere angstbehandeling ook aandacht aan besteedt. Ik noem er hier puntsgewijs een aantal:

  • Het kweken van desinteresse voor het oordeel van anderen.
  • De confrontatie zoeken met het stotteren. Het stotteren juist laten horen.
  • Andere overtuigingen kweken over het belang van stotteren. Leren dat stotterende spraak niet verschrikkelijk is en dat niemand op een hakkeltje kijkt.
  • Leren dat je geen spreekmethoden nodig hebt om te spreken. Door te vertrouwen op je spraak en de spreekmethoden juist weg te laten, kom je het verst.

Bij mijn weten is de Hausdörfer-methode de enige methode die stotteren als een angstprobleem behandelt. Ik raad hun behandeling dan ook van harte aan.

Robert Haringsma is psycholoog bij het Instituut voor Positieve Psychologie. Hij stottert zelf en heeft veel baat gehad bij de Hausdörfer methode.

Zie ook www.dokterdokter.nl

Wist je dat je de Hausdörfer-basistherapie ook via Skype of FaceTime kunt volgen? Klik hier voor meer informatie en lees hieronder het ervaringsbericht van Peter (32 jaar).

Als kind ben ik begonnen met stotteren vanaf mijn vierde levensjaar. Volgens mijn ouders was de aanleiding hiertoe het overlijden van mijn opa. Ik was een hevige stotteraar. Op de basisschool een leesbeurt moeten geven, was voor mij een angstig en vernederend iets. Ook keek ik elk jaar op tegen een voorstelronde, aan het begin van een schooljaar. Logopedie heeft weinig geholpen. Mij werd verteld dat ik anders en rustiger moest ademhalen. Dit werkte nog maar meer op mijn zenuwen. Mijn ouders hebben mijn angst onbewust gevoed door mij steeds weer te wijzen op dat ademhalen. Nu weet ik dat niet-stotteraars doorgaans niet weten waar de angel zit.

Door de jaren heen, vanaf mijn pubertijd, heb ik trucjes aangeleerd om het stotteren enigszins te kunnen verbergen. Maar hierdoor kreeg ik alleen nog maar meer angst voor spreeksituaties. Op een gegeven moment, toen ik aan het werk ging en wel moest praten, ging ik op zoek naar informatie over stotteren. Zo ben ik op de website van Hausdorfer gekomen en ik heb het boekje (Door de nacht..) besteld. Dit was meteen een openbaring. Het hele ‘probleem’  werd uitgelegd. Het probleem werd als het ware omgedraaid.

Ik ben met coachsessies via Skype begonnen omdat ik veel waarde hecht aan persoonlijke begeleiding. Jan Heuvel heeft mij hierbij ontzettend goed geholpen. Voor mij is het voordeel van coachsessies via Skype dat je je eigen tijd en momenten kunt kiezen. Ook is het persoonlijker waardoor je openhartiger kunt zijn. Het hele (angst voor) stotteren is toch een gevoelskwestie.

Nu, na 4 sessies en een aantal maanden later, gaat het goed. Het klanksturen is een bruikbaar middel om onverschillig te worden en vertrouwen te kweken. Het is echter geen wondermiddel. Het is een kwestie van bijhouden en uitbreiden. Af en toe schiet ik nog vol met angst voor bepaalde spreeksituaties. Onterecht! De meeste drempels zijn inmiddels overwonnen waardoor het stotteren helemaal geen rol meer speelt.

Op zaterdag, 7 november a.s. organiseren wij in Ede een Hausdörfer-reünie voor alle ex-cursisten en werkgroepleiders, met wie wij in de loop der jaren hebben samengewerkt. Een mooie gelegenheid dus om mensen die je kent terug te zien, bij te kletsen en nieuwe mensen te leren kennen. Om 15:00 uur wordt je ontvangen met een kopje koffie of thee met iets lekkers erbij en in de loop van de middag worden hapjes en drankjes geserveerd. Wij besluiten de bijeenkomst met een partybuffet, dat voor ons klaarstaat met koude en warme gerechtjes, voorafgegaan door een kopje soep.

De deelnamekosten bedragen € 35,- p.p. Je kunt je opgeven via het strookje hieronder. Als jouw e-mailadres correct is ingevuld, ontvang je na verzending onmiddellijk een aanmeldingsbevestiging via een automatische mail.

Heb je nog contactgegevens van jouw groepsgenoten? Neem dan contact met hen op en vraag of zij komen. Des te meer zielen, des te groter de vreugd!

 

 

 

Een aantal Hausdörfer-basistherapiegroepen heeft HET LICHT weer gezien. Lees hier hun ervaringen:
december 2014

januari 2015

maart 2015

Wist je dat je kunt skypen met mede-cursisten?

Je kunt je hier opgeven: https://docs.google.com/spreadsheets/d/16cEvfDo_sN2aRzJo_LJdCOiyDZO8y_8LbyhubIxfujY/edit#gid=0

Lees hieronder de ervaringen van ouders van een stotterend kind van bijna 3 jaar met het Hausdörfer-adviespakket:

Op 2 oktober 2014 schreef de vader van Dylan:
Onze zoon Dylan(twee jaar en 7 maanden) is sinds half juli begonnen met stotteren. De ene week is dit erger dan de andere week. De laatste twee weken lijkt het steeds erger te worden. Sinds 8 september heeft Dylan een broertje erbij, zou dit er mee te maken kunnen hebben?

Dylan kon al vrij snel goed praten en maakte al hele zinnen. Dit ging ook goed maar sinds deze week is hij daarmee gestopt en zegt hij alleen nog maar woordjes (naar mijn idee om het stotteren te vermijden). Hij zegt dan voornamelijk korte woorden zoals ‚kijk’, ‘zie hier’, ‘ikke’, ‘ja’ en ‘nee’. Dit zegt hij wel zonder te stotteren. Als hij dan toch iets wil vertellen, slaat hij dicht. Heel vervelend om te zien, aangezien Dylan daarvoor een echte kletskous was die hele verhalen vertelt.

Ik lees voornamelijk op internet dat het wel overgaat en dat het misschien komt door de veranderde situatie in de gezinssamenstelling. Echter maak ik me toch zorgen hierover, mijn vriendin en ik hebben beide geen ervaring met stotteren. Kunt u ons wellicht informatie geven of eventuele tips om het stotteren te verhelpen?

Op 10 december schreef de moeder van Dylan:
Op 12 november hebben we een Skype gesprek gehad en met name gehad over het klanksturen. We vonden dit gesprek erg prettig en leerzaam. Vervolgens zijn we er mee aan de slag gegaan. Zoals beloofd zouden we na een tijdje laten weten hoe het gaat. Kort samengevat: Goed! In de readers hadden we al gelezen over de ervaringen, dat het binnen korte tijd zijn vruchten af zou werpen. Geweldig om te lezen. Maar toen we begonnen moet ik je zeggen dacht ik ‚ ‘Hoe kan nu zo iets eenvoudigs wat wij doen, onze zoon onbewust aansporen minder te stotteren’. Maar ik ging er wel voor want al die ervaringen zeggen wel genoeg. Na een 1,5 week leek het wel wat beter te gaan… of, vroeg ik me af, verbeeld ik me dit omdat ik dat wil? Het kan toch werkelijk niet zo vlot? En vanaf begin deze maand…. ik hoor onze Dylan nog maar zelden stotteren. Geweldig gewoon!

We moeten elkaar er soms wel aan herinneren door te blijven gaan met het klanksturen. We praten soms zo tegen Dylan, of tegen ons jongste zoon (13 weken) en tegen elkaar. Ons voornemen is om dit ook zeker nog een tijd te blijven doen, zoals je hebt aanbevolen.

Op 24 juni 2015 schreef de moeder van Dylan:
Het gaat hier goed! Dylan kletst lekker zoals we van hem gewend waren/zijn. Een tijd geleden (tja was het maart?) was het ineens enorm slecht. Hij bleef niet alleen eerste woord hangen, maar gehele zin keer op keer. Maar door klanksturen weer toe te passen was het binnen twee weken weer normaal. We blijven ons verbazen over hoe goed dit werkt. En weer met neus op feiten gedrukt. We passen het niet heel veel meer toe, maar nog wel regelmatig, ondanks dat Dylan al weer een tijd goed praat.
Bedankt voor je mailtje en nogmaals dank voor alle info! We zijn er zo mee geholpen en kunnen er steeds op terugvallen. Top!

 

Nog hartelijk dank voor de support via Skype betreft het stotteren van Davy. Ik heb bewust gewacht met een verslagje naar jou toe omdat Davy in mei twee weken vakantie heeft gehad van school en hij dan sowieso minder stottert. Nu heeft hij een aantal weken school achter de rug en ik moet zeggen het gaat nog steeds goed.

Na ons gesprek heb ik Davy uitgelegd/voorgedaan over het klanksturen, hij pakte dat heel goed en leuk op. Ik moet zeggen het lijkt er zelfs op dat alleen “de weet” hem al vertrouwen heeft gegeven.

Eerlijkheidshalve moet ik bekennen dat wij, doordat Davy niet meer zo stottert regelmatig verzuimen met het klanksturen.

Ik merk als hij snel iets wil vertellen… en dat wil hij graag… dat de beginwoorden er wat lastiger uitkomen en daar wil ik nog wel met hem aan gaan werken. Dus ik weet wat je nu gaat zeggen; consequent klanksturen! Hij is er nog niet (dat merk ik gewoon) maar het gaat hem zeker lukken. Zeker met jou tips en trucs.

Ik ben ontzettend blij dat ik via jou deze methode ben ingeslagen, het voelt gewoon goed. Wij blijven aan de slag gaan, dank overigens ook voor de pdf die je ons gestuurd hebt.

Als ik vragen hebt of dat het onverhoopt toch helemaal de verkeerde kant op gaat hoop ik dat ik je nog eens mag benaderen.

We zijn nu zo’n twee weken bezig het klanksturen en het bewust praten en luisteren naar je stemgeluid. Over het algemeen zien we een enorme verbetering bij het praten van Olivier (3 jaar). In het begin keek hij heel vreemd op als we “zo raar praatten”, maar op een gegeven moment hoorden we het hem ook af en toe doen. Ook de twee oudere broers gingen er in mee. Regelmatig aan het eind van het avondeten een klankspelletje gedaan: praten als een robot, om de beurt iets zeggen met een gekke stem en dan mocht de rest het nadoen, vonden ze erg leuk! Na een dag of vier hoorden we hem ‘s ochtends door de babyfoon tegen zijn broer praten (ze waren op hun kamers samen aan het spelen) en dat ging volkomen stottervrij!! Was geweldig om te horen! De week waarin wij gestart zijn was een vakantieweek, hij ging hierin echt met sprongen vooruit. Af en toe nog een klein stottertje, maar hij bleef niet meer zo hangen in elke zin.

Toen begon de schoolweek weer, waarin hij weer naar de peuterspeelzaal ging. En toen begon ook het stotteren weer. Ik heb de juf overigens wel ingelicht waar we thuis mee bezig waren geweest, hoe de methode in zijn werk ging en haar ook jouw informatie doorgestuurd. Vorige week heeft hij op sommige momenten flink gestotterd en op sommige momenten ook weer stukken minder of helemaal niet. Er was wel verbetering ten opzichte van hoe het was voor we begonnen, maar het spectaculaire stottervrije spreken van de eerste week was het ook niet meer. We hebben zelf ook bekeken of wijzelf iets anders deden dan in de eerste dagen en we kwamen tot de conclusie dat we in de eerste dagen heel veel meer aandacht aan het klanksturen en het bewust praten hadden gegeven dan in de loop van de week. Als je het stotteren niet hoort dan lijkt ook dat ineens heel snel “normaal” te worden en dan vergeet je waar je mee bezig was. Dat hebben we ook als les meegenomen in de afgelopen dagen. En we zien sinds 2 dagen ook weer een flinke verbetering in het praten, ook op de dagen dat hij naar de peuters is geweest. Hier en daar een kleine hapering, maar over het algemeen praat hij ontzettend veel beter.

Het lijkt er ook op dat hij ineens veel meer praat dan voorheen! Hij lijkt zelf ook ontdekt te hebben dat het praten stukken makkelijker gaat en hij babbelt de hele dag, benoemt alles en kijkt daarbij alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Zo heerlijk om te zien!!!

Dus de conclusie is dat we hebben gezien dat hij enorme sprongen voorwaarts heeft gemaakt, dat hij er zelf ook plezier in heeft en dat wijzelf het klanksturen en het bewust praten niet moeten vergeten. We zijn erg opgetogen dat met zulke relatief simpele en vaak ook best leuke ingrepen, in zo’n korte tijd en dan gewoon thuis, zo’n positief resultaat is bereikt!! We zijn er nog niet, maar zeker wel op de goede weg en we hebben als ouders inmiddels ook het volle vertrouwen dat hij stottervrij kan spreken.

Het is inmiddels alweer ruim een maand geleden dat we voor het eerst contact hebben gehad. Wat zijn we blij dat we met jullie en de Hausdörfer-methode in aanraking zijn gekomen!

Het gaat supergoed met Ella (4 jaar). Van een meisje dat moeilijk uit haar woorden kwam is ze veranderd in een vrolijke babbelaar 🙂
Niet alleen is het “ stotteren”  duidelijk stukken minder, maar ze is ook een stuk zelfverzekerder en we hebben het gevoel dat ze veel meer durft te praten. Dit valt niet alleen ons op, maar ook mensen in onze omgeving. Zelf merken we dat het natuurlijk spreken bij ons als ouders ook steeds meer een automatisme wordt. Ontzettend bijzonder en mooi om te merken dat de methode op zo’n korte termijn zo effectief is.

In periode van drukte en onbekende situaties merken we dat Ella soms nog wat kan terugvallen, maar we hebben er het volste vertrouwen in dat dit in de loop van de tijd steeds beter gaat worden. Nogmaals heel erg bedankt voor jullie informatie en tips, we hopen dat jullie nog heel veel mensen op deze manier kunnen helpen.

Rubrieken

Archives